Esler arasinda mal rejimi
Deze moet in delen gehakt worden (teveel tekst, duidelijk welke voorbeelden bij welke wettekst horen), maar weet niet hoe: advocaat vragen
2002 yili Ocak ayindan itibaren edinilmiş mallara katılma rejimi, yasal mal rejimidir. Bunun anlami sudur, taraflar, evlenirken veya evlendikten sonra asagida belirtilen diger mal rejimlerinden birini seçip sözleşme yapmamışlarsa yasal mal rejimine tâbi olurlar. Eşler, yeni Medeni Kanunun dolayısı ile bu mal rejimlerinin kabul edildiği tarih olan 1 Ocak 2002ye kadar geçen süre için eski rejime, ondan sonra edindikleri mallar için yeni rejime tâbi olacaklardır. Yani bu mal rejimi, mevcut evlilikler içinde 1 Ocak 2002ye kadar edinilmiş malları kapsamamaktadır. Bu rejimde iki çeşit mal vardır :
Kişisel Mallar
- Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya ( kadınların kisisel mücevherleri,takıları, makyaj malzemeleri,elbiseleri, erkeklerin tras makinesi giyecekleri gibi)
- Tarafların bir karsilik ödemeksizin sahip oldukları mallar ( bağış, miras, milli piyango biletine çikan ikramiye gibi).Örnegin evliliginizin besinci yilinda satin aldiginiz milli piyango biletinize isabet eden büyük ikramiye.
- Tarafların mal rejiminin baslangicinda sahip oldukları mallar. Örnegin evlenmeden önce satin aldiginiz otomobiliniz.
- Mânevi tazminat gibi tarafların alacakları, Örnegin bir uçak kazasinda ölen yakininiz için duydugunuz istirap nedeniyle size ödenen manevi tazminat.
- Tarafların aralarında kişisel mal olarak kabul edileceğini karalaştırdıkları mallardır.
Edinilmiş Mallar:
- Tarafların evliliklerinin devami süresince emekleri karşılığında edindikleri mallar. Yâni her esin çalismasinin karsiligi olan ücret, maas, ikramiye vb degerler
- Sosyal güvenlik ve sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler ( emekli ikramiyesi gibi)
- Çalışma gücünün kaybı nedeni ile ödenen tazminatlar,
- Kişisel malların gelirleri,örnegin kira gelirleri, bankadaki mevduatin faizi gibi.
- Edinilmiş malların yerine geçen değerler.
Edinilmis mallara katilma rejimine girmesi gereken bazi kalemler bir sözlesme ile rejimin kapsamindan çikartilabilinir.
Esler arasinda kisisel ve edinilmis mal ayiriminda bir anlasmazlik olursa, belirli bir esyanin ya da malin kisisel mali oldugunu iddia eden es (ya da üçüncü kisi) bu iddiasini çesitli delillerle kanitlamalidir. Aksi takdirde eslerin bu mal üzerinde payli mülkiyetleri oldugu kabul edilecektir.
Örnegin, 20 yillik evllilikten sonra Gani ve Nur bosanmaya karar verirler. Yeni Medeni yasaya göre önce eslerin kisisel mallari tespit edilecektir. Gani ve Nurun yasadiklari evde büyükcene bir yagci bedir halisi vardir.Nur bu halinin kendisine ait oldugunu, ölen teyzesinin ona miras olarak birakmis oldugunu ne yazili bir belge, ne fatura ne de sahitle ispatlayamamistir. O halde bu halinin Gani ile Nurun payli mülkiyetinde (1/2ser hisse) oldugu kabul edilecektir.
Eslerden herbiri kendi borçlarindan tüm malvarligiyla sorumludur.
Yasal mal rejimi olan katilma rejimi ile ilgili bir örnek;
Saime ve Firat 2003 yilinda evlenmisler ve mal rejimi sözlesmesi yapmamislardir. O halde kanuni mal rejimi olan edinilmis mallara katilma rejimine tabidirler. Saimenin evlenmeden once almis oldugu bir adet isparta halisi Onun kisisel malidir.
Saimeye annesinin parasini vererek satin aldigi ev de Onun kisisel malidir.
Saimeye halasindan miras kalan evin satilarak yerine bir otomobil satin alinmasi halinde bu otomobil de Saimenin kisisel malidir.
Saime ve Firat birlikte çalisarak Marmariste bir arsa almislardir. Bu arsa tapuda Firatin üzerine kayitlidir. Amaçlari ilerde ilerde bu arsa üzerine bir ev insa ettirmektir.Firatin bir alacaklisi bu arsa üzerine haciz koydurabilecek ve takip yapabilecektir.Ancak katilma alacagi olan Saimenin mal rejimi sona erdikten sonra deger artis payi davasi açma hakki saklidir. Eger mal, örnegimizde Marmariste satin alinan arsa tamamen elden çikmis ise Aile mahkemesi hakimi davaci es olan Saimeye ödenecek alacagi hakkaniyete uygun olarak belirleyecektir.
Eslerin birlikte çalisarak satin almis olduklari bu arsa, borçlu es Firatin degil de Saimenin üzerine kayitli olsa idi , alacakliya böyle mallarla ilgili takip hakki taninmayacak ve alacakli Saimeyi takip edemeyecekdi. Ancak ilerde dogacak haklarin korunmasi yönünde tedbir alabilecektir.
Yasal mal rejimi disinda
- Mal ayrılığı rejimi,
- Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi,
- Mal ortaklığı rejimi
aa)Sınırlı mal ortalığı
bb) Edinilmiş mallarda ortaklık
Yasada yeralan diger mal rejimleridir. Esler dilerlerse bu rejimlerden birini de seçebilirler. Mal rejimi sözlesmesi Noterler tarafindan eslerin ya da nisanlilarin bizzat katilimlari ile yapilir.
Mal rejimi, eslerden birinin ölümü, veya baska bir mal rejiminin kabulü yahut da mahkemenin evliligin sona ermesi veya mal ayriligina geçilmesine karar vermesi ile sona erer.Mal rejiminin sona ermesi ile ortaya çikacak sorunlardan birisi de deger artis payi ve borcunun hesaplanmasidir. Eşlerden biri diğer eşin bir mal edinmesine, sahip olduğu malın iyileştirilmesine veya korunmasına HİÇ VEYA BİR KARŞILIK ALMAKSIZIN katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için KATKISI ORANINDA alacak hakkına sahip olur. Bu alacak o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır. Bir değer kaybı söz konusu olmuşsa katkının başlangıçtaki değeri esas alınır.
Konuyu örnekle açiklayalim:
Gamze ve Serdar 10 yildir evlidirler. Evliliklerinin altinci yilinda babadan kalma eski bir ahsap binanin tadiline karar veriyorlar. Gamze kisisel hesabindan 2 milyar lirayi evin tadilati için harciyor. Evin tamami 10 milyar TL.ye maloluyor. Bu evin tadilatinda Gamzenin katkisi yüzde 20 oranindadir. Gamzeye, tasfiye sirasinda degeri 16 milyara liraya yükselen bu tasinmazin yüzde 20 degeri olan 3,2 milyar lira ödenmelidir.