Langst levende echtgen(o)ot(e)

Erfrecht van de in leven zijnde echtgeno(o)t(e)

Indien men komt te overlijden in die periode dat de oude wet nog in werking was, zijn vanzelfsprekend de bepalingen van de oude wet van toepassing.

Indien men komt te overlijden na 1 januari 2002 dan zijn de bepalingen van de nieuwe wet van toepassing. De berekening zal in twee stappen geschieden.

De in leven zijnde echtgenoot maakt aanspraak eerst - op grond van het deelnameregime aan de verworven vermogen - op de helft van de resterende waarde. En over het overige vermogen ¼ deel indien hij erfgenaam is samen met de kinderen en de kleinkinderen van de erflater. ½ deel indien hij erfgenaam is samen met de ouders of diens afstammelingen.

Bijvoorbeeld:

Ömer en Sevgi zijn in 1990 gehuwd en zij hebben een kind uit dit huwelijk, genaamd Bahar. Ömer overlijdt op 2 januari 2004 aan kanker. Zijn echtgenote Sevgi en zijn dochter Bahar zijn de erfgenamen.

Sevgi en Ömer vallen onder het wettelijke huwelijksgoederenregime, omdat zij geen huwelijksgoederenregime hebben vastgesteld.

Het vermogen van Ömer bestaat uit een in 1995 gekochte winkel met een waarde van 32 Miljard, een in 1997 gekochte Jeep met een waarde van 16 Miljard en een in 2003 gekochte woning in de bergen met een waarde van 20 Miljard.
 
Het aandeel op de erfenis van Sevgi wordt als volgt berekend:

De erflater is na 2002 overleden. Dus, na het in werking treden van de nieuwe wet, derhalve zijn de bepalingen van de nieuwe wet hier van toepassing (artikel 17 van Y.K.). Tot 1 januari 2002 geldt voor deze partijen het regime van algehele scheiding van goederen en na deze datum het regime van deelname aan het verworven vermogen. De winkel en de Jeep zijn het persoonlijk vermogen van Ömer en de na 2002 gekochte woning een verworven goed.

De nalatenschap van Ömer:

Persoonlijke vermogen: 32 Miljard TL (winkel) + 16 Miljard TL (Jeep) = 48 Miljard TL

De verwervingen: 20 Miljard TL (Bergwoning).
 
Het aandeel van Sevgi op het totale nalatenschap:

Uit de verwervingen krijgt zij ½ deel van de waarde van de na 2002 aangeschafte bergwoning: 10 Miljard TL.   

De nalatenschap van Ömer: 48 Miljard TL (persoonlijk vermogen) + 10 Miljard TL (verwervingen) = 58 Miljard. Sevgi krijgt ¼ deel van dit bedrag (14 Miljard en 500 Miljoen TL).

Het totale vermogen van Sevgi: 14,5 Miljard + 10 Miljard = 24,5 Miljard TL.

In de nieuwe wet is bepaald, dat de langstlevende echtgenoot een verzoek kan indienen voor het gebruiksrecht of woonrecht op de woning die aan de overleden echtgenoot toebehoorde. Dit is een nieuwe bepaling en heeft te maken met de situatie van de langstlevende echtgenoot en is dus een vebetering in vergelijking met de oude bepaling.

Deze kan ook verzoeken om het eigendomsrecht. Indien het erfrecht onvoldoende is zal de langstlevende echtgenoot een bijbetaling moeten doen; andersluidende regelingen die aanvaard zijn in een overeenkomst inzake het huwelijksgoederenregime blijven voorbehouden.

De langstlevende echtgenoot kan onder dezelfde voorwaarden verzoeken dat hem het eigendomsrecht over de huisraad wordt toegekend.

Bij het bestaan van gerechtvaardigde redenen kan op verzoek van de langstlevende echtgenoot of de wettelijke erfgenamen van de overleden echtgenoot, in plaats van het gebruiksrecht of het woonrecht, het eigendomsrecht over de woning worden toegekend.

Indien de langstlevende echtgenoot tezamen is met de kinderen en kleinkinderen van de erflater, zal hij eerst deel moeten nemen aan de krachtens het deelname regime op het vermogen toe te passen vereffening, waarna hij ½ deel van de resterende waarde en later ¼ als deel als nalatenschap op het overige vermogen krijgt.