Bevestiging Huwelijk

De aanwezigheid van twee adoul bij de totstandkoming van het huwelijk werd in artikel 5 van het Mudawwana-ontwerp verplicht gesteld voor de geldigheid van het huwelijk.

Al Fassi, het meest gezaghebbende lid van de codificatiecommissie van 1956, meende echter dat de Marokkaanse bevolking die sinds eeuwen slechts informele, in de zin van vormloze, huwelijken kende, enige jaren nodig had om aan de die wettelijke eisen te wennen. Het opdringen van de aanwezigheid van twee adoul op straffe van ongeldigheid van het huwelijk zou er volgend Fassi slechts toe leiden dat na de inwerkingtreding van de Mudawwana een groot aantal huwelijken als ongeldig zou worden beschouwd, omdat de bevolking de traditie van informele huwelijken zou voortzetten.

Daarnaast waren er in Marokko na de onafhankelijkheid weinig te weinig adoul die voldoende opgeleid waren om overal in het land taken zoals huwelijkssluitingen te verrichten; registers waarin huwelijken opgenomen konden worden bestonden nauwelijks. Het ongeldig verklaren van informele huwelijken zou voor de echtgenoten, hun kinderen en de hele samenleving zeer nadelige gevolgen hebben. Deze pragmatische overwegingen hebben geleid tot het opnemen van in de wet van een ‘reparatiemogelijkheid’.

Aan de eis van artikel 5 Mud dat het huwelijk in tegenwoordigheid van twee adoul gesloten dient te worden, is lid 3 toegevoegd waarin aan de rechter de bevoegdheid werd verleend om het bestaan van traditionele huwelijken die zonder adoul tot stand zijn gekomen, te bevestigen, in de zin van geldig maken. Het bewijs van het huwelijk kon hierdoor behalve door de huwelijksakte ook door een rechterlijke beslissing geleverd worden. Aan de rechterlijke bevestiging van het huwelijk zijn echter twee voorwaarden gesteld.

• Ten eerste moet de afwezigheid van de adoul aan bijzondere omstandigheden te wijten zijn
• Ten tweede dienen de echtgenoten of andere belanghebbenden het bestaan van het huwelijk met wettig bewijs te ondersteunen

Bijzondere omstandigheden

• Het feit dat het huwelijk voor de inwerkingtreding van de Mudawwana in 1956-1957 tot stand is gekomen, in een periode waar geen formele eisen aan de huwelijkssluiting golden. Aangezien wetten in Marokko geen terugwerkende kracht hebben dient het huwelijk bevestigd te worden
• Het overlijden van enen van de adoul na de zitting waarin het huwelijk is gesloten, maar voor het opmaken van de officiële huwelijksakte.
• De huwelijkssluiting in een niet-moslimland waar geen diplomatieke vertegenwoordiging aanwezig is of waar deze vertegenwoordiging door het ontvangstland onbevoegd is verklaard om een huwelijk te sluiten.
• Gevallen waarin het onmogelijk is om de vereiste administratieve bescheiden te overleggen voor de sluiting van het huwelijk met medewerking van de twee adoul.
• In meerdere uitspraken wijst de Marokkaanse rechter de bevestiging van het informele huwelijk toe zonder eisen te stellen aan de bijzondere omstandigheden en verwijst hij slechts naar de tradities van het Marokkaanse volk waar de aanwezigheid van de huwelijksvoogd en familie en vrienden voldoende is.

Wettig bewijs

Met betrekking tot deze eis is de jurisprudentie van de Marokkaanse Hoge Raad tegenstrijdig en erg onduidelijk. Wettig bewijs kan namelijk ook zijn een verklaring van een echtgenoot bekrachtigd door getuigen, die ook familie kunnen zijn. Marokkaanse jurisprudentie geeft geen uitsluiting want het is erg tegenstrijdig waardoor geen algemene conclusie hieruit getrokken kunnen worden.

Huwelijksbevestiging en het Marokkaanse consulaat in Nederland

Volgens mondelinge informatie van de juridische attaché van de Marokkaanse ambassade in Den Haag is het Marokkaanse consulaat in Nederland niet (meer) bevoegd om lafif (akte van huwelijksbevestiging)- of taqarur-akten (huwelijksbevestiging) van het huwelijk op te maken. Marokkanen die dergelijke akten om welke reden ook nodig hebben, dienen ze in Marokko te laten opmaken.

Bewijs van het huwelijk vanaf 2004

In de eerste alinea van artikel 16 Mud staat dat de huwelijksakte als enig bewijs van het huwelijk wordt aanvaardt. In de wet wordt echter gewezen op het recht van het kind op bescherming van zijn afstamming in de gevallen waarin de ouders om uitzonderlijke redenen geen officieel huwelijk hebben gesloten waardoor een huwelijksakte ontbreekt. In het belang van de kinderen wordt de mogelijkheid van de rechterlijke bevestiging van het informele huwelijk in de nieuwe wet behouden gedurende een overgangstermijn van vijf jaar.

Artikel 16 vierde alinea Mud bepaalt dat een vordering ter bevestiging van het bestaan van een huwelijk gedurende een periode van 5 jaar na inwerkingtreding van de nieuwe Mudawwana mogelijk is. Deze termijn loopt af in febrauri 2009. vanaf deze datum zal de officiële huwelijksakte als enig bewijs van het huwelijk gelden en zullen informele huwelijken niet meer gelegaliseerd kunnen worden.